Dlaczego ludzie z niższych warstw społecznych często głosują przeciwko swojemu interesowi ekonomicznemu?
Dlaczego osoby z niższych warstw społecznych (proletariat, prekariat, zarabiający pensję minimalną, bezrobotni) głosują na partie, których program gospodarczy wydaje się bardziej korzystny dla bogatszych - właścicieli kapitału czy rentierów - niż dla nich samych?
Żeby było jasne: wiem, że interes ekonomiczny nie jest jedyną rzeczą, którą ludzie biorą pod uwagę. Wydaje mi się jednak, że jest najważniejszą, bo gdy nie ma się pieniędzy na życie, a jakość usług publicznych spada, to pozostałe kwestie schodzą na dalszy plan.
W Polsce część osób o niższych dochodach głosuje lub zamierza głosować na Sławomira Mentzena (Konfederacja), który postuluje m.in. likwidację drugiego progu podatkowego (32% od nadwyżki ponad 120000 zł rocznie), zniesienie podatku od zysków kapitałowych, wprowadzenie dobrowolnego ZUS-u dla przedsiębiorców (choć polski system emerytalny i tak wymaga ogromnych dopłat z budżetu) oraz całkowite zniesienie PCC od zakupu mieszkań. Podobnie część z nich chce głosować na Grzegorza Brauna (Konfederacja Korony Polskiej), który mówił o likwidacji płacy minimalnej.
To samo widać poza Polską. W Stanach Zjednoczonych spora część klasy robotniczej głosuje na Donalda Trumpa i Republikanów, którzy proponują cięcia i ograniczenia w Obamacare oraz Medicaid, a jednocześnie obniżają podatki najbogatszym.
W Niemczech AfD ma bardzo silne poparcie wśród robotników i bezrobotnych, a przecież partia ta chce zniesienia podatku od spadków i podatku majątkowego, czyli rozwiązań, które najbardziej dotyczą osób z dużym majątkiem.
W Wielkiej Brytanii szczególnie wysokim poparciem wśród niższych klas cieszy się Nigel Farage (UKIP, Reform UK), który proponuje podatek liniowy oraz szersze wykorzystanie prywatnej opieki zdrowotnej zamiast NHS. Popierał też brexit, który okazał się najbardziej niekorzystny dla najbiedniejszych.
Na Węgrzech wyborcy z niższych warstw głosowali na Viktora Orbana (Fidesz), który wprowadził liniowy podatek PIT. Za jego rządów przegłosowano również tzw. ustawę niewolniczą - limit nadgodzin podniesiono z 250 do 400 godzin rocznie, a okres rozliczeniowy wydłużono z 3 miesięcy do 3 lat.
W Austrii FPÖ wygrywa wśród robotników, a po dojściu do władzy partia ta zwiększyła limit całkowitego czasu pracy (wliczając nadgodziny) z 50 do 60 godzin tygodniowo.
W Argentynie biedota głosowała na Javiera Mileia, który proponował radykalny program cięć. Po objęciu władzy faktycznie obciął m.in. subsydia do energii i transportu, a wskaźniki ubóstwa i skrajnego ubóstwa wzrosły.
Dlaczego tak się dzieje?
Mam kilka hipotez: * Kwestie światopoglądowe są ważniejsze niż ekonomiczne - migracja, religia, prawa osób LGBT, aborcja, eutanazja itd. * Głosowanie przeciw elitom - nawet jeśli program gospodarczy danej partii nie pomaga biedniejszym, to wyborca czuje, że przynajmniej dowali establishmentowi.